Column Ad van Nieuwpoort oktober 2018

 

Jezus in de plaats van de Thora?

een reactie op Jan Offringa

Wie in de kerk de Thora overbodig acht, moet nodig weer eens wat aan Bijbelexegese gaan doen. Jezus zonder de Thora is hetzelfde als een gebruiksaanwijzing van een wasmachine zonder wasmachine.

Het is goed dat er weer eens een gesprek wordt gevoerd over de verhouding kerk en Israël. In die zin kunnen we Jan Offringa dankbaar zijn. Als het gaat om de politieke complexiteit van deze verhouding deel ik zelfs sommige van zijn vragen. Zelf spreek ik daarom ook liever van de verbondenheid met de synagoge. Maar de argumenten waarmee Offringa de ‘Israëlzondag’ wil afschaffen, stammen uit een tijd waarin de kerk meende de bijbel te kunnen annexeren voor het eigen gelijk tegenover de synagoge. Op zijn zachtst gezegd acht ik deze argumenten zeer dubieus en zelfs alarmerend.

Hoe liberaal Offringa zich ook noemt: met deze argumenten haalt hij het christelijk fundamentalisme via de achterdeur weer binnen. Meer dan zeventig jaar exegetisch onderzoek waarin de Bijbelse verhalen werden bevrijd uit de kerker van historiserende leeswijzen worden met deze argumentatie in een klap bij het grofvuil gezet. Dat de Thora de kern is van de bijbel en veel meer is dan een serie wetjes wordt in elk evangelie dat het Nieuwe Testament rijk en in de brieven is niet ontkent maar juist voortdurend geproclameerd. Jezus wordt daar niet voor niets voortdurend geportretteerd als degene die Mozes en de profeten uitlegt in wat hij zegt en doet. De kerk heeft dat eeuwenlang vanuit haar antithetische en daarmee antisemitische verhouding ten opzichte van het jodendom willen verdoezelen en verdraaien. Ik mag toch niet hopen dat die tijden nu weer gaan aanbreken. Precies om dat te voorkomen is ooit dat veelbesproken artikel in de kerkorde gezet.

Ad van Nieuwpoort